07 listopada 2022

Zjednoczone Emiraty Arabskie. Czasem więcej nie znaczy lepiej

Dominacja prywatnej edukacji, nadopiekuńczy rodzice pomagający dzieciom w odrabianiu lekcji i liczni korepetytorzy - takie podejście do edukacji nie zawsze wychodzi nowemu pokoleniu na dobre, co pokazuje przykład Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Author: Maksymilian Woch,

Nowy kraj, nowe wyzwania

Nowoczesny system edukacji w Zjednoczonych Emiratach Arabskich – podobnie jak same ZEA, założone dopiero na początku lat 70. ubiegłego wieku – jest stosunkowo młody. Przed powstaniem Zjednoczonych Emiratów Arabskich edukacja na tych obszarach była bardzo ograniczona pod względem dostępności i zakresu przedmiotów, a znaczna część ludności pozostawała niepiśmienna. Ponieważ szejkowie, zjednoczeni w jednym kraju, wprowadzili swoje sposoby organizacji edukacji, konieczne stało się połączenie ich w jeden system. Te próby zakończyły się tylko częściowym sukcesem, biorąc pod uwagę, że w Zjednoczonych Emiratach Arabskich istnieje silna dysproporcja między publicznym i prywatnym sektorem edukacji.

Trzy drogi  

W dzisiejszych Zjednoczonych Emiratach Arabskich prawie trzy czwarte uczniów uczęszcza do szkół prywatnych, z których większość to szkoły międzynarodowe, które formalnie nie podlegają Ministerstwu Edukacji, choć są zobowiązane do uwzględnienia w programach nauczania kilku przedmiotów określonych przez centralne władze oświatowe. Dominacja prywatnej edukacji w Zjednoczonych Emiratach Arabskich wynika głównie z faktu, że do 2001 r. emigranci – a warto przypomnieć, że Emiratczycy stanowią tu mniejszą część populacji – nie mogli uczęszczać do szkół publicznych.

Szkoły publiczne realizują arabski program nauczania, a dostęp do nich jest bezpłatny dla obywateli kraju. Ostatnie lata przyniosły wyraźną poprawę wyników nauczania w szkołach publicznych.

Dodatkowo, w jednej z części kraju wprowadzono trzeci model edukacji, będący swoistym łącznikiem pomiędzy publiczną i prywatną częścią edukacji. To tzw. „szkoły czarterowe”, w których realizowany jest amerykański program edukacyjny.

Cele na przyszłość

Cele przyjęte przez władze edukacyjne ZEA obejmują potrzebę zapewnienia wysokiego poziomu edukacji, który umożliwi uczniom prawidłowe funkcjonowanie zarówno w obecnym, jak i przyszłym społeczeństwie. Dlatego muszą one być formułowane w oparciu o różne wyzwania, zarówno te istniejące, jak i te, które mogą pojawić się w nadchodzących dziesięcioleciach. Jak wyraźnie stwierdzono w oficjalnym dokumencie Ministerstwa Edukacji, rozwój innowacyjnego systemu edukacji dla społeczeństwa opartego na wiedzy i konkurencyjnego globalnie, obejmującego wszystkie grupy wiekowe, w celu zaspokojenia przyszłego zapotrzebowania rynku pracy było podstawowym założeniem planu strategicznego na lata 2017-2021.

Opisy takie jak innowacyjny system edukacji lub oparte na wiedzy i konkurencyjne społeczeństwo wskazują na zrozumienie znaczenia rozwijania praktycznych umiejętności i kompetencji uczniów. Takie podejście jest zgodne z ideą listy CPUS (Czego Powinna Uczyć Szkoła) opracowanej przez Holistic Think Tank. Wyniki ankiety przeprowadzonej przez badaczy HTT w jednej ze szkół w Zjednoczonych Emiratach Arabskich wskazują te obszary edukacji, w których możliwe jest zastosowanie rozwiązań edukacyjnych proponowanych przez HTT, tym bardziej, że wnioski te oparte są na opiniach uczniów, nauczycieli i rodziców, które zostały wyrażone podczas wywiadów.

Pokrywające się założenia

Rozważmy najpierw koncepcję innowacyjnego systemu edukacji. Proponowane przez HTT zmiany w edukacji kładą silny nacisk na umiejętności, takie jak funkcjonowanie w społeczeństwie i samorozwój uczniów. Chociaż są one również uwzględnione w programie nauczania w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, według naszych respondentów, w niewystarczającym stopniu. Ponadto uczniowie wyrazili życzenie, aby program nauczania był bogatszy o niestandardowe przedmioty szkolne, które pozwoliłyby im uwolnić kreatywność i pobudzić zaangażowanie podczas lekcji. Z naszych badań wynika, że w szkołach należy również położyć większy nacisk na przekazywanie wiedzy na temat ludzkiego ciała i seksualności.

Również opinie na temat opartego na wiedzy i konkurencyjnego społeczeństwa globalnego, wyrażone przez ankietowanych w dużej mierze pokrywają się z wieloma aspektami założeń HTT dotyczących kierunków przyszłej edukacji. Nauczyciele podkreślają, że więcej uwagi należy poświęcić rozwijaniu umiejętności miękkich, takich jak skuteczna i zgodna komunikacja, świadomość kulturowa i pełne szacunku funkcjonowanie wśród ludzi. Uważali również, że relacje są filarem doświadczenia szkolnego, ważniejszym niż wiedza przedmiotowa.

Pozwólmy rozwinąć młodym skrzydła

Szkoły mają na celu przekazywanie wiedzy i zestawu umiejętności, które będą cenne w przyszłym życiu ucznia. Jedną z tych kluczowych umiejętności jest samodzielność. Pewnym jest, że świat będzie się zmieniał (w szczególności na Bliskim Wschodzie), a młode pokolenie stanie przed nowymi i niełatwymi wyzwaniami. Misją edukacji jest zatem wychowanie ludzi, którzy potrafią dbać o siebie i otaczające ich osoby, dostosowywać się do zmian, samodzielnie wyciągać wnioski i myśleć krytycznie.

Tymczasem w wielu zamożnych społeczeństwach obserwujemy tendencję do otaczania dzieci bardzo silną opieką. Rodzice bywają nadopiekuńczy, pomagają dzieciom w odrabianiu lekcji i zatrudniają licznych korepetytorów. Według dyrektorki jednej ze szkół w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, w której przeprowadziliśmy badanie, może to mieć negatywny wpływ na rozwój dziecka. A jednak, jak zauważyła, nowe pokolenia Emiratczyków będą zmuszone do większej niezależności ze względu na zmiany gospodarcze.

My, jako istoty ludzkie, nie możemy zrobić nic lepszego, aby przygotować się na te nadchodzące zmiany, niż inwestować w mądrą edukację szkolną. Taką, który pomoże dzieciom rozwinąć skrzydła wspanialsze niż nasze własne. Jako HTT chcemy się do tego przyczynić.